Mỹ đang đối mặt với xu hướng đáng lo ngại trong giáo dục sau đại học

Trong những năm gần đây, sinh viên quốc tế đã trở thành động lực tăng trưởng quan trọng cho các chương trình thạc sĩ tại Mỹ. Từ năm học 2018/19 đến 2023/24, số lượng sinh viên cao học trong nước giảm nhẹ 0,5%, trong khi sinh viên quốc tế tăng hơn 6%, giúp tổng số lượng sinh viên cao học toàn hệ thống tăng trưởng 0,4%. Kể từ năm 2021, số lượng sinh viên quốc tế theo học thạc sĩ tăng đều đặn hơn 11%, đóng góp lớn vào nguồn thu học phí và sự đa dạng học thuật của các trường đại học Mỹ.

Tuy nhiên, một báo cáo mới từ Validated Insights – công ty chuyên về tiếp thị giáo dục đại học – đã đưa ra dự báo đáng lo ngại: số lượng sinh viên quốc tế theo học chương trình thạc sĩ tại Mỹ dự kiến giảm 15% trong năm học 2025/26. Con số này đồng nghĩa với việc sẽ có ít hơn 64.000 sinh viên cao học quốc tế so với dự báo trước đó (dự kiến đạt 660.000 người). Đây không chỉ là một sự sụt giảm tạm thời, mà còn là tín hiệu cảnh báo về những tác động lâu dài đến đổi mới, khả năng cạnh tranh kinh tế và nguồn nhân lực chất lượng cao của Mỹ.

Nguyên nhân chính: Khó khăn về visa và sự không chắc chắn việc làm sau tốt nghiệp

Theo Brady Colby – trưởng bộ phận nghiên cứu thị trường tại Validated Insights – sự không chắc chắn xung quanh chính sách nhập cư là nguyên nhân chính dẫn đến xu hướng giảm này. Ông nhấn mạnh: “Sự không chắc chắn về visa và cơ hội ở lại làm việc sau tốt nghiệp đang khiến nhiều sinh viên tiềm năng cân nhắc lại lựa chọn của mình.”

Bên cạnh đó, dữ liệu từ NAFSA cho thấy số lượng sinh viên quốc tế đăng ký học thạc sĩ mới đã giảm 19% so với cùng kỳ năm ngoái vào mùa thu năm 2025. Phân tích từ Studyportals còn chỉ ra rằng sự quan tâm của sinh viên tiềm năng đối với Mỹ giảm mạnh 50% từ tháng 1 đến tháng 4 năm 2025. Gần một nửa số trường đại học Mỹ dự đoán số lượng đơn đăng ký chương trình sau đại học quốc tế sẽ tiếp tục giảm trong năm nay – tiếp nối xu hướng đã bắt đầu từ năm ngoái (42% trường báo cáo giảm theo IIE).

Những con số này phản ánh rõ tác động của các chính sách visa khắt khe hơn, đặc biệt sau đợt cải tổ quy trình cấp visa H-1B theo hướng ưu tiên người có thu nhập cao hơn, cùng với những hạn chế dự kiến đối với chương trình Thực tập Tự nguyện (OPT). Khảo sát của NAFSA cũng cho thấy: hơn một nửa sinh viên quốc tế (53%) sẽ không đăng ký học nếu tiếp cận visa H-1B phụ thuộc vào mức lương; 54% sẽ không apply nếu OPT bị hủy; và 57% sinh viên cao học có ý định ở lại Mỹ cho biết họ khó có khả năng ở lại nếu OPT bị loại bỏ. Vì vậy, sự không chắc chắn về tương lai sau tốt nghiệp đang trở thành rào cản lớn nhất.

Tác động nghiêm trọng nhất đến các chương trình STEM

Sự sụt giảm này không diễn ra đồng đều mà tập trung mạnh vào các chương trình STEM (Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật và Toán học) – lĩnh vực mà sinh viên quốc tế chiếm tỷ lệ rất cao. Cụ thể, sinh viên quốc tế chiếm tới 80% sinh viên tốt nghiệp ngành kỹ thuật phần mềm và 77% ngành khoa học máy tính. Những chương trình này “phụ thuộc rất nhiều vào sinh viên quốc tế”, và nếu xu hướng giảm tiếp tục, nhiều khóa học có nguy cơ bị đóng cửa.

Ông Brady Colby cảnh báo: “Mỹ có nguy cơ mất đi những tài năng trẻ trong các lĩnh vực khoa học máy tính, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, khoa học dữ liệu và kỹ thuật – những lĩnh vực mà nguồn cung trong nước hiện đang thiếu hụt so với nhu cầu thị trường lao động.” Theo thời gian, hậu quả sẽ lan rộng: tắc nghẽn tuyển dụng ngày càng tăng, giảm sự đổi mới trong trí tuệ nhân tạo và các công nghệ mới nổi, cùng với việc các công ty công nghệ rút lui hoặc mở rộng hoạt động tại các quốc gia có chính sách việc làm sau tốt nghiệp dễ dự đoán hơn.

Báo cáo còn dự báo nếu xu hướng này kéo dài, nền kinh tế Mỹ có thể mất tổng cộng 7 tỷ USD doanh thu từ sự suy giảm sinh viên quốc tế, đồng thời gây áp lực tài chính lớn lên các trường đại học, dẫn đến cắt giảm chương trình STEM và MBA, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng cạnh tranh kinh tế dài hạn.

Tác động tài chính và cấu trúc của các trường đại học Mỹ

Sự sụt giảm sinh viên quốc tế không chỉ ảnh hưởng đến nguồn thu học phí mà còn tạo ra hiệu ứng dây chuyền lên toàn hệ thống giáo dục đại học Mỹ. Nhiều trường đã lên kế hoạch tăng trưởng bền vững dựa trên nguồn sinh viên quốc tế ổn định trong 5 năm qua. Giờ đây, khi nguồn cung này giảm mạnh, các trường phải đối mặt với áp lực tài chính lớn: cắt giảm ngân sách, đóng cửa chương trình, giảm tuyển dụng giảng viên và thậm chí sáp nhập khoa.

Bên cạnh đó, các chương trình STEM – vốn phụ thuộc rất lớn vào sinh viên quốc tế – sẽ chịu thiệt hại nặng nề nhất. Ngược lại, các chương trình giáo dục và y tế (có tỷ lệ sinh viên quốc tế thấp) ít bị ảnh hưởng hơn. Vì vậy, sự phân hóa này có thể làm sâu sắc thêm khoảng cách giữa các trường đại học nghiên cứu lớn và các cơ sở giáo dục nhỏ hơn. Ông Colby nhấn mạnh: “Hậu quả dây chuyền sẽ không chỉ ảnh hưởng đến các trường đại học, mà còn đến các nhà tuyển dụng, sinh viên trong nước và toàn bộ nền kinh tế tri thức của Mỹ.”

Nguyên nhân sâu xa và giải pháp cần thiết

Nguyên nhân chính của xu hướng giảm này nằm ở sự không chắc chắn về chính sách nhập cư và việc làm sau tốt nghiệp. Các thay đổi gần đây trong quy trình cấp visa H-1B (ưu tiên người có thu nhập cao hơn) và những hạn chế dự kiến đối với OPT đã khiến nhiều sinh viên tiềm năng e ngại. Khảo sát của NAFSA cho thấy hơn một nửa sinh viên quốc tế sẽ không đăng ký học nếu các điều kiện này trở thành hiện thực.

Tuy nhiên, đây không phải là vấn đề không thể giải quyết. Các chuyên gia kêu gọi chính phủ Mỹ cần một chiến lược cân bằng hơn: vừa bảo vệ lợi ích lao động trong nước, vừa duy trì khả năng thu hút nhân tài toàn cầu – những người đang đóng góp lớn vào đổi mới và tăng trưởng kinh tế. Nếu không có những điều chỉnh kịp thời, Mỹ có nguy cơ mất đi lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua công nghệ và khoa học toàn cầu.

AVADA Du học – đồng hành cùng bạn trong bối cảnh chính sách thay đổi

Với tình hình visa và việc làm sau tốt nghiệp tại Mỹ đang trở nên khó khăn hơn, nhiều sinh viên Việt Nam đang cân nhắc các điểm đến thay thế như Canada, Úc hay Đức – nơi chính sách visa và cơ hội ở lại làm việc rõ ràng và thân thiện hơn. AVADA Du học luôn cập nhật tình hình mới nhất để giúp phụ huynh và học sinh đưa ra quyết định phù hợp.

Chúng tôi hỗ trợ:

• Tư vấn miễn phí so sánh các điểm đến du học

• Xây dựng lộ trình học tập và định cư tối ưu

• Hỗ trợ hồ sơ visa và săn học bổng tại Mỹ và các nước khác

Nếu bạn đang lo lắng về triển vọng du học Mỹ hoặc muốn tìm hiểu thêm về các lựa chọn thay thế, hãy inbox AVADA Du học ngay hôm nay để nhận tư vấn cá nhân hóa. Chúng tôi ở đây để giúp bạn biến giấc mơ du học thành hiện thực – bất kể bối cảnh chính sách có thay đổi thế nào!